Page 1 | next>
ELEGIA I.
Stat vetus et multos incaedua silva per annos;
credibile est illi numen inesse loco.
Nemus est antiquum, et inuiolatum per multos annos. Versimile est numen adesse illi loco.
fons sacer in medio speluncaque pumice pendens,
et latere ex omni dulce queruntur aves.
Fons sacer in medio, et antrum imminens pumice; et aues suauiter canunt ex omni parte.
Hic ego dum spatior tectus nemoralibus umbris —
quod mea, quaerebam, Musa moveret opus —
venit odoratos Elegia nexa capillos,
et, puto, pes illi longior alter erat.
Dum ego hic ambulo, uelatus umbris nemorosis, cogitabam, quodnam opus mea Musa inciperet. Elegeia, uincta comam unctam, accessit; et credo, pes alter illi erat prolixior.
forma decens, vestis tenuissima, vultus amantis,
et pedibus vitium causa decoris erat.
Forma uenusta; amictus subtilissimus, ornatus amantis: uitium in pedibus erat causa uenustatis.
venit et ingenti violenta Tragoedia passu:
fronte comae torva, palla iacebat humi;
laeva manus sceptrum late regale movebat,
Lydius alta pedum vincla cothurnus erat.
Accessit etiam ferox Tragoedia uasto gressu. Capilli profluebant saeua fronte, palla terram tangebat. Manus sinistra superbe tractabat sceptrum regium; cothurnus Lydius erat sublimia calceamenta pedum.
Et prior 'ecquis erit,' dixit, 'tibi finis amandi,
O argumenti lente poeta tui?
Et prior, Anne aliquis, inquit, erit tibi finis amandi, o languens poëta materiae tuae!
nequitiam vinosa tuam convivia narrant,
narrant in multas conpita secta vias.
Ebriosa conuiuia praedicant tuam lasciuiam. Compita diuisa in multas uias praedicant.
saepe aliquis digito vatem designat euntem,
atque ait "hic, hic est, quem ferus urit Amor!"
Saepe aliquis te digito indicat poëtam praetereuntem; et dicit, Hic ille est, quem uiolentus amor torret.
fabula, nec sentis, tota iactaris in urbe,
dum tua praeterito facta pudore refers.
Circumfereris (nec tibi compertum) fabula per totam urbem; dum memoras tua furta pudore omisso.
tempus erat, thyrso pulsum graviore moveri;
cessatum satis est — incipe maius opus!
Tempus erat te thyrso tactum maiore agitari. Satis est desitum: molire maius opus.
materia premis ingenium. cane facta virorum.
"haec animo," dices, "area facta meo est!"
Deprimis ingenium argumento: celebra gesta uirorum: hic campus, confiteberis, dignus est meo spiritu.
quod tenerae cantent, lusit tua Musa, puellae,
primaque per numeros acta iuventa suos.
Musa tua scripsit, quod molles puellae canant; et prima iuuentus transuecta per uersus aetati respondentes.
nunc habeam per te Romana Tragoedia nomen!
inplebit leges spiritus iste meas.'
Nunc ego Tragoedia Romana famam consequar per te: isti animi sufficient meis legibus.
Hactenus, et movit pictis innixa cothurnis
densum caesarie terque quaterque caput.
Hactenus; et uincta pictis cothurnis ter quaterque caput agitauit spissum capillis.
altera, si memini, limis subrisit ocellis —
fallor, an in dextra myrtea virga fuit?
Altera (si recordor) subrisit obliquis oculis. Decipior, an uirga myrtea fuit in dextra manu?
'Quid gravibus verbis, animosa Tragoedia,' dixit,
'me premis? an numquam non gravis esse potes?
Quamobrem, inquit, uehemens Tragoedia, me urges dictis magnificis? An nunquam non potes esse superba?
inparibus tamen es numeris dignata moveri;
in me pugnasti versibus usa meis.
Attamen non uerita es procedere modis inaequalibus. In me inuecta es, usa meis carminibus.
non ego contulerim sublimia carmina nostris;
obruit exiguas regia vestra fores.
Ego non comparauerim uersus heroicos nostris. Palatia uestra opprimunt paruas domos.
sum levis, et mecum levis est, mea cura, Cupido;
non sum materia fortior ipsa mea.
Sum leuis; et Cupido, mea cura, mecum est leuis: ego non sum maior meo argumento.
rustica sit sine me lascivi mater Amoris;
huic ego proveni lena comesque deae.
Mater amoris luxuriosi fit agrestis sine me. Ego nata sum conciliatrix et comes huis Deae.
quam tu non poteris duro reserare cothurno,
haec est blanditiis ianua laxa meis;
et tamen emerui plus quam tu posse, ferendo
multa supercilio non patienda tuo.
Ostium, quod tu non poteris aperire saeuo cothurno, illud est apertum meis illecebris. Et tamen merita sum maiorem habere potestatem quam tu, tolerando multa non ferenda tuae seueritati.
per me decepto didicit custode Corinna
liminis adstricti sollicitare fidem,
delabique toro tunica velata soluta
atque inpercussos nocte movere pedes.
Corinna didicit per me labefactare fidem ostii obserati, custode eluso; et desilire lecto tecta tunica soluta; et nocte ferre pedes inoffensos.
a quotiens foribus duris infixa pependi,
non verita a populo praetereunte legi!
Vel quoties pependi affixa crudeli ianuae, non timens legi a populo transeunte!
quin ego me memini, dum custos saevus abiret,
ancillae miseram delituisse sinu.
Quin ego recordor, me missam latitasse in sinu famulae, donec seuerus custos discederet.
quid, cum me munus natali mittis, at illa
rumpit et adposita barbara mersat aqua?
Quid, cum mittis me donum die natali? at illa lacerauit, et crudelis obruit aqua admota?
prima tuae movi felicia semina mentis;
munus habes, quod te iam petit ista, meum.'
Prima excitaui fecunda semina tui ingenii. Donum est meum, quod ista iam te cupit.
Desierat. coepi: 'per vos utramque rogamus,
in vacuas aures verba timentis eant.
Finem fecerant; occoepi: Oramus per uos utramque, uoces metuentis descendant in aures benignas.
altera me sceptro decoras altoque cothurno;
iam nunc contacto magnus in ore sonus.
Altera me sceptro cohonestas, et sublimi cothurno: iam nunc celebror magnus in ore afflato.
altera das nostro victurum nomen amori —
ergo ades et longis versibus adde brevis!
Altera praebes gloriam immortalem nostro amori. Ergo faueas, et adiice uersus breues prolixis.
exiguum vati concede, Tragoedia, tempus!
tu labor aeternus; quod petit illa, breve est.'
Tragoedia, praebe breue spatium poëtae. Tu es labor immortalis; quod illa petit, exiguum est.
Mota dedit veniam — teneri properentur Amores,
dum vacat; a tergo grandius urguet opus!
Permota Tragoedia concessit: molles amores accelerentur, dum datur: opus maius me premit a tergo.
Page 1 | next>
